|
I DIECI COMANDAMENTI NOTE (1) Cf Mt 5,17. (2) Cf Mt 19,6-12.21.23-29. (3) Cf Mt 5,20. (4) Cf Mt 5,46-47. (5) Cf Dt 6,5; Lv 19,18. (6) Cf Es 31,18; Dt 5,22. (7) Cf Dt 31,9.24. (8) Cf Es 20,1-17. (9) Cf Dt 5,6-22. (10) Cf, per esempio, Os 4,2; Ger 7,9; Ez 18,5-9. (11) Cf Es 19. (12) Cf Es 24. (13) Cf Es 24,7. (14) Origene, In Exodum homilia, 8, 1: SC 321, 242 (PG 12, 350). (15) Sant'Ireneo di Lione, Adversus haereses, 4, 16, 3-4: SC 100, 566-570 (PG 7, 1017-1018). (16) Sant'Agostino, Sermo 33, 2: CCL 41, 414 (PL 38, 208). (17) Cf Concilio di Trento, Sess. 6a, Decretum de iustificatione, canoni 19-20: DS 1569-1570. (18) Concilio Vaticano II, Cost. dogm. Lumen gentium, 24: AAS 57 (1965). (19) Cf Gc 2,10-11. (20) Sant'Ireneo di Lione, Adversus haereses, 4, 15, 1: SC 100, 548 (PG 7, 1012). (21) San Bonaventura, In quattuor libros Sententiarum, 3, 37, 1, 3: Opera omnia, v. 3 (Ad Claras Aquas 1887) p. 819-820. (22) Cf Gc 2,10-11. (23) Cf Lc 10,27: « ...con tutta la tua forza ». (24) Cf Dt 5,6-9. (25) Cf Es 19,16-25; 24,15-18. (26) San Giustino, Dialogus cum Tryphone Iudaeo, 11, 1: CA 2, 40 (PG 6, 497). (27) Catechismo Romano, 3, 2, 4: ed. P. Rodríguez (Città del Vaticano-Pamplona 1989) p. 408-409. (28) Cf Rm 1,5; 16,26. (29) Cf Rm 1,18-32. (30) CIC canone 751. (31) Cf Dt 6,4-5. (32) Cf Lc 1,46-49. (33) Sant'Agostino, De civitate Dei, 10, 6: CSEL 401, 454-455 (PL 41, 283). (34) Cf Am 5,21-25. (35) Cf Is 1,10-20. (36) Cf Os 6,6. (37) Cf Eb 9,13-14. (38) CIC canone 1191, § 1. (39) Cf At 18,18; 21,23-24. (40) Cf CIC canone 654. (41) Concilio Vaticano II, Cost. dogm. Lumen gentium, 42: AAS 57 (1965) 48-49. (42) Cf CIC canoni 692. 1196-1197. (43) Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 1: AAS 58 (1966) 930. (44) Cf Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 2: AAS 58 (1966) 931. (45) Concilio Vaticano II, Dich. Nostra aetate, 2: AAS 58 (1966) 741. (46) Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 14: AAS 58 (1966) 940. (47) Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 1: AAS 58 (1966) 930. (48) Concilio Vaticano II, Decr. Apostolicam actuositatem, 13: AAS 58 (1966) 849. (49) Cf Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 1: AAS 58 (1966) 930. (50) Cf Concilio Vaticano II, Decr. Apostolicam actuositatem, 13: AAS 58 (1966) 850. (51) Cf Leone XIII, Lett. enc. Immortale Dei: Leonis XIII Acta, 5, 118-150; Pio XI, Lett enc. Quas primas: AAS 17 (1925) 593-610. (52) Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 2: AAS 58 (1966) 930; cf Id., Cost. past. Gaudium et spes, 26: AAS 58 (1966) 1046. (53) Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 2: AAS 58 (1966) 931. (54) Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 6: AAS 58 (1966) 934. (55) Cf Leone XIII, Lett. enc. Libertas praestantissimum: Leonis XIII Acta, 8, 229-230. (56) Cf Pio XII, Discorso ai partecipanti al quinto Convegno nazionale Italiano dell'Unione dei Giuristi cattolici (6 dicembre 1953): AAS 45 (1953) 799. (57) Cf Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 2: AAS 58 (1966) 930-931. (58) Cf Pio VI, Breve Quod aliquantum (10 marzo 1791): Collectio Brevium atque Instructionum SS. D. N. Pii Papae VI, quae ad praesentes Ecclesiae Catholicae in Gallia [...] calamitates pertinent (Roma 1800) p. 54-55. (59) Cf Pio IX, Lett. enc. Quanta cura: DS 2890. (60) Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 7: AAS 58 (1966) 935. (61) Cf Mt 23,16-22. (62) Cf Is 44,9-20; Ger 10,1-16; Dn 14,1-30; Bar 6; Sap 13,1–15,19. (63) Cf Sal 42,3; ecc. (64) Cf Ap 13-14. (65) Cf Gal 5,20; Ef 5,5. (66) Origene, Contra Celsum, 2, 40: SC 132, 378 (PG 11, 861). (67) Cf Dt 18,10; Ger 29,8. (68) Cf Lc 4,9. (69) Cf 1 Cor 10,9; Es 17,2-7; Sal 95,9. (70) Cf CIC canoni 1367. 1376. (71) Cf At 8,9-24. (72) Cf già Is 55,1. (73) CIC canone 848. (74) Cf Lc 10,7; 1 Cor 9,4-18; 1 Tm 5,17-18. (75) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 19: AAS 58 (1966) 1039. (76) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 20: AAS 58 (1966) 1040. (77) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 20: AAS 58 (1966) 1040. (78) Cf Rm 1,18. (79) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 19: AAS 58 (1966) 1039. (80) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 20: AAS 58 (1966) 1040. (81) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 21: AAS 58 (1966) 1040. (82) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 21: AAS 58 (1966) 1042. (83) Cf Nm 21,4-9; Sap 16,5-14; Gv 3,14-15. (84) Cf Es 25,10-22; 1 Re 6,23-28; 7,23-26. (85) San Basilio Magno, Liber de Spiritu Sancto, 18, 45: SC 17bis, 406 (PG 32, 149). (86) Concilio di Nicea II, Definitio de sacris imaginibus: DS 601; cf Concilio di Trento, Sess. 25a, Decretum de invocatione, veneratione et reliquiis sanctorum, et sacris imaginibus: DS 1821-1825; Concilio Vaticano II, Cost. Sacrosanctum Concilium, 125: AAS 56 (1964) 132; Id., Cost. dogm. Lumen gentium, 67: AAS 57 (1965) 65-66. (87) San Tommaso d'Aquino, Summa theologiae, II-II, q. 81, a. 3, ad 3: Ed. Leon. 9, 180. (88) Cf Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 15: AAS 58 (1966) 940. (89) Cf Dt 5,11. (90) Cf Zc 2,17. (91) Cf Sal 29,2; 96,2; 113,1-2. (92) John Henry Newman, Parochial and Plain Sermons, v. 5, Sermon 2 [Reverence, a Belief in God's Presence] (Westminster 1967) p. 21-22. (93) Cf Mt 10,32; 1 Tm 6,12. (94) Cf 1 Gv 1,10. (95) Cf CIC canone 1369. (96) Sant'Agostino, De sermone Domini in monte, 2, 5, 19: CCL 35, 109 (PL 34, 1278). (97) Cf Gc 5,12. (98) Cf 2 Cor 1,23; Gal 1,20. (99) CIC canone 1199, § 1. (100) CIC canone 855. (101) Cf Is 43,1; Gv 10,3. (102) Sant'Ignazio di Loyola, Exercitia spiritualia, 38: MHSI 100, 174. (103) Cf Is 43,1. (104) Cf Dt 5,12-15. (105) Cf Es 31,16. (106) Cf Es 23,12. (107) Cf Ne 13,15-22; 2 Cr 36,21. (108) Cf Mc 1,21; Gv 9,16. (109) Cf Mc 3,4. (110) Cf Mt 12,5; Gv 7,23. (111) Cf Mt 28,1; Lc 24,1; Gv 20,1. (112) Cf Mc 16,1; Mt 28,1. (113) San Giustino, Apologia, 1, 67: CA 1, 188 (PG 6, 429-432). (114) Cf 1 Cor 10,11. (115) Sant'Ignazio di Antiochia, Epistula ad Magnesios, 9, 1: SC 10bis, 88 (Funk 1, 236-238). (116) San Tommaso d'Aquino, Summa theologiae, II-II, q. 122, a. 4, c: Ed. Leon. 9, 478. (117) 6 CIC canone 1246, § 1. (118) 6 CIC canone 1246, § 1. (119) 6 Cf At 2,42-46; 1 Cor 11,17. (120) 6 Pseudo-Eusebio Alessandrino, Sermo de die Dominica: PG 861, 416 e 421. (121) 6 CIC canone 515, § 1. (122) Cf Giovanni Paolo II, Esort. ap. Christifideles laici, 26: AAS 81 (1989) 437-440. (123) San Giovanni Crisostomo, De incomprehensibili Dei natura seu contra Anomoeos, 3, 6: SC 28bis, 218 (PL 48, 725). (124) CIC canone 1247. (125) CIC canone 1248, § 1. (126) Cf CIC canone 1245. (127) CIC canone 1248, § 2. (128) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 67: AAS 58 (1966) 1089. (129) Cf CIC canone 1247. (130) Sant'Agostino, De civitate Dei, 19, 19: CSEL 402, 407 (PL 41, 647). (131) Cf Concilio Vaticano II, Cost. Sacrosanctum Concilium, 106: AAS 56 (1964) 126. (132) CIC canone 1246, § 1. (133) CIC canone 1247. (134) CIC canone 1247. (135) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 67: AAS 58 (1966) 1089. (136) 9 Cf Mc 7,8-13. (137) 9 Cf Dt 5,16. (138) 9 Cf Dt 5,16. (139) 9 Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 21: AAS 74 (1982) 105; cf Concilio Vaticano II, Cost. dogm. Lumen gentium, 11: AAS 57 (1965) 16. (140) 9 Cf Ef 5,21–6,4; Col 3,18-21; 1 Pt 3,1-7. (141) 9 Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 52: AAS 58 (1966) 1073. (142) 9 Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 47: AAS 58 (1966) 1067. (143) 9 Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 52: AAS 58 (1966) 1073. (144) 9 Cf Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 46: AAS 74 (1982) 137-138. (145) Cf Ef 3,15. (146) Cf Prv 1,8; Tb 4,3-4. (147) Cf Es 20,12. (148) Cf Ef 6,1. (149) Cf Mc 7,10-12. (150) Concilio Vaticano II, Dich. Gravissimum educationis, 3: AAS 58 (1966) 731. (151) Cf Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 36: AAS 74 (1982) 126. (152) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 36: AAS 83 (1991) 838. (153) Concilio Vaticano II, Cost. dogm. Lumen gentium, 11: AAS 57 (1965) 16; cf CIC canone 1136. (154) Cf Concilio Vaticano II, Cost. dogm. Lumen gentium, 11: AAS 57 (1965) 16. (155) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 48: AAS 58 (1966) 1069. (156) Cf Mt 18,21-22; Lc 17,4. (157) Cf Concilio Vaticano II, Dich. Gravissimum educationis, 6: AAS 58 (1966) 733. (158) Cf Mt 16,25. (159) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 25: AAS 83 (1991) 823. (160) Cf Rm 13,1-2. (161) Lettera a Diogneto, 5, 5; 5, 10; 6, 10: SC 33, 62-66 (Funk 1, 398-400). (162) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 74: AAS 58 (1966) 1096. (163) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 45-46: AAS 83 (1991) 849-851. (164) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 76: AAS 58 (1966) 1099. (165) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 76: AAS 58 (1966) 1099. (166) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 76: AAS 58 (1966) 1100. (167) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 47: AAS 58 (1966) 1067. (168) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, Introductio, 5: AAS 80 (1988) 76-77. (169) Cf Gn 4,8-12. (170) Cf Lv 17,14. (171) Cf Mt 5,22-26.38-39. (172) Cf Mt 5,44. (173) Cf Mt 26,52. (174) San Tommaso d'Aquino, Summa theologiae, II-II, q. 64, a. 7, c: Ed. Leon. 9, 74. (175) San Tommaso d'Aquino, Summa theologiae, II-II, q. 64, a. 7, c: Ed. Leon. 9, 74. (176) San Tommaso d'Aquino, Summa theologiae, II-II, q. 64, a. 7, c: Ed. Leon. 9, 74. (177) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Evangelium vitae, 56: AAS 87 (1995) 464. (178) Cf Gn 4, 10. (179) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 51: AAS 58 (1966) 1072. (180) Cf Am 8,4-10. (181) Cf Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 1, 1: AAS 80 (1988) 79. (182) Didaché 2, 2: SC 248, 148 (Funk 1, 8); cf Lettera dello Pseudo Barnaba 19, 5: SC 172, 202 (Funk 1, 90); Lettera a Diogneto 5, 6: SC 33, 62 (Funk 1, 398); Tertulliano, Apologeticum, 9, 8: CCL 1, 103 (PL 1, 371-372). (183) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 51: AAS 58 (1966) 1072. (184) CIC canone 1398. (185) CIC canone 1314. (186) Cf CIC canoni 1323-1324. (187) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 3: AAS 80 (1988) 98-99. (188) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 3: AAS 80 (1988) 99. (189) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 1, 2: AAS 80 (1988) 79-80. (190) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 1, 3: AAS 80 (1988) 80-81. (191) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 1, 5: AAS 80 (1988) 83. (192) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 1, 6: AAS 80 (1988) 85. (193) Cf Sacra Congregazione per la Dottrina della Fede, Dich. Iura et bona: AAS 72 (1980) 542-552. (194) Cf 1 Cor 8,10-13. (195) Cf Mt 7,15. (196) Pio XII, Messaggio radiofonico (1o giugno 1941): AAS 33 (1941) 197. (197) Cf Ef 6,4; Col 3,21. (198) Cf Pio XI, Lett. enc. Casti connubii: DS 3722-3723. (199) Cf Tb 1,16-18. (200) Cf CIC canone 1176, § 3. (201) San Tommaso d'Aquino, Summa theologiae, II-II, q. 158, a. 1, ad 3: Ed. Leon. 10, 273. (202) Sant'Agostino, De civitate Dei, 19, 13: CSEL 402, 395 (PL 41, 640). (203) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 78: AAS 58 (1966) 1101. (204) Cf Ef 2,16; Col 1,20-22. (205) Cf Concilio Vaticano II, Cost. dogm. Lumen gentium, 1: AAS 57 (1965) 5. (206) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 78: AAS 58 (1966) 1101-1102. (207) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 81: AAS 58 (1966) 1105. (208) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 79: AAS 58 (1966) 1103. (209) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 79: AAS 58 (1966) 1103. (210) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 79: AAS 58 (1966) 1103. (211) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 79: AAS 58 (1966) 1103. (212) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 80: AAS 58 (1966) 1104. (213) Cf Paolo VI, Lett. enc. Populorum progressio, 53: AAS 59 (1967) 283. (214) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 78: AAS 58 (1966) 1102. (215) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 27: AAS 58 (1966) 1048. (216) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 81: AAS 58 (1966) 1105. (217) Cf Dt 5,18. (218) Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 11: AAS 74 (1982) 91-92. (219) Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 22: AAS 74 (1982) 107; cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 49: AAS 58 (1966) 1070. (220) Giovanni Paolo II, Lett. ap. Mulieris dignitatem, 6: AAS 80 (1988) 1663. (221) Cf Gn 4,1-2.25-26; 5,1. (222) Cf Mt 19,6. (223) Cf Mt 5,37. (224) Cf Sir 1,22. (225) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 17: AAS 58 (1966) 1037-1038. (226) Sant'Agostino, Confessiones, 10, 29, 40: CCL 27, 176 (PL 32, 796). (227) Cf Tt 2,1-6. (228) Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 34: AAS 74 (1982) 123. (229) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 25: AAS 58 (1966) 1045. (230) Cf Gal 5,22-23. (231) Cf 1 Gv 3,3. (232) Cf Gv 15,15. (233) Cf Gal 3,27. (234) Sacra Congregazione per la Dottrina della Fede, Dich. Persona humana, 11: AAS 68 (1976) 90-91. (235) Sant'Ambrogio, De viduis 23: Sancti Ambrosii Episcopi Mediolanensis opera, v. 141 (Milano-Roma 1989) p. 266 (PL 16, 241-242). (236) Sacra Congregazione per la Dottrina della Fede, Dich. Persona humana, 9: AAS 68 (1976) 86. (237) Cf 1 Cor 6,15-20. (238) Cf Gn 19,1-29; Rm 1,24-27; 1 Cor 6,9-10; 1 Tm 1,10. (239) Sacra Congregazione per la Dottrina della Fede, Dich. Persona humana, 8: AAS 68 (1976) 85. (240) Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 11: AAS 74 (1982) 92. (241) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 49: AAS 58 (1966) 1070. (242) Pio XII, Discorso ai partecipanti al Convegno dell'Unione Cattolica Italiana delle Ostetriche (29 ottobre 1951): AAS 43 (1951) 851. (243) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 48: AAS 58 (1966) 1067. (244) Cf CIC canone 1056. (245) Cf Mt 19,1-12; 1 Cor 7,10-11. (246) San Giovanni Crisostomo, In epistulam ad Ephesios, homilia 20, 8: PG 62, 146-147. (247) Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 30: AAS 74 (1982) 116. (248) Paolo VI, Lett. enc. Humanae vitae, 11: AAS 60 (1968) 488. (249) Paolo VI, Lett. enc. Humanae vitae, 12: AAS 60 (1968) 488; cf Pio XI, Lett. enc. Casti connubii: DS 3717. (250) Cf Ef 3,14-15; Mt 23,9. (251) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 50: AAS 58 (1966) 1071. (252) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 50: AAS 58 (1966) 1071. (253) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 51: AAS 58 (1966) 1072. (254) Paolo VI, Lett. enc. Humanae vitae, 12: AAS 60 (1968) 489. (255) Cf Paolo VI, Lett. enc. Humanae vitae, 16: AAS 60 (1968) 491-492. (256) Paolo VI, Lett. enc. Humanae vitae, 14: AAS 60 (1968) 490. (257) Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 32: AAS 74 (1982) 119-120. (258) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 51: AAS 58 (1966) 1073. (259) Cf Paolo VI, Lett. enc. Populorum progressio, 37: AAS 59 (1967) 275-276; Id., Lett. enc. Humanae vitae, 23: AAS 60 (1968) 497-498. (260) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 50: AAS 58 (1966) 1071. (261) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, Introductio, 2: AAS 80 (1988) 73. (262) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 2, 1: AAS 80 (1988) 87. (263) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 2, 5: AAS 80 (1988) 93. (264) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 2, 4: AAS 80 (1988) 91. (265) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Donum vitae, 2, 8: AAS 80 (1988) 97. (266) Cf Mt 5,27-28. (267) Cf Mt 5,32; 19,6; Mc 10,11-12; 1 Cor 6,9-10. (268) Cf Os 2,7; Ger 5,7; 13,27. (269) Cf Mt 5,31-32; 19,3-9; Mc 10,9; Lc 16,18; 1 Cor 7,10-11. (270) Cf Mt 19,7-9. (271) CIC canone 1141. (272) Cf CIC canoni 1151-1155. (273) San Basilio Magno, Moralia, regula 73: PG 31, 852. (274) Cf Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 84: AAS 74 (1982) 185. (275) Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 19: AAS 74 (1982) 102; cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 47: AAS 58 (1966) 1067. (276) Cf Lv 18,7-20. (277) Cf Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 81: AAS 74 (1982) 181-182. (278) Sacra Congregazione per la Dottrina della Fede, Dich. Persona humana, 7: AAS 68 (1976) 82. (279) Cf Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 80: AAS 74 (1982) 180-181. (280) Giovanni Paolo II, Esort. ap. Familiaris consortio, 11: AAS 74 (1982) 92. (281) Cf Dt 5,19. (282) Cf Gn 1,26-29. (283) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 69: AAS 58 (1966) 1090. (284) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 71: AAS 58 (1966) 1093; Giovanni Paolo II, Lett. enc. Sollicitudo rei socialis, 42: AAS 80 (1988) 572-574; Id., Lett. enc. Centesimus annus, 40: AAS 83 (1991) 843; Ibid., 48: AAS 83 (1991) 852-854. (285) Cf 2 Cor 8,9. (286) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 69: AAS 58 (1966) 1090-1091. (287) Cf Dt 25,13-16. (288) Cf Dt 24,14-15; Gc 5,4. (289) Cf Am 8,4-6. (290) Cf Gn 1,28-31. (291) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 37-38: AAS 83 (1991) 840-841. (292) Cf Mt 6,26. (293) Cf Dn 3,79-81. (294) Cf Gn 2,19-20; 9,1-4. (295) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 23: AAS 58 (1966) 1044. (296) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 76: AAS 58 (1966) 1100. (297) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 3: AAS 83 (1991) 794-796. (298) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Sollicitudo rei socialis, 1: AAS 80 (1988) 513-514; Ibid., 41: AAS 80 (1988) 570-572. (299) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 24: AAS 83 (1991) 821-822. (300) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 63: AAS 58 (1966) 1085; Giovanni Paolo II, Lett. enc. Laborem exercens, 7: AAS 73 (1981) 592-594; Id., Lett. enc. Centesimus annus, 35: AAS 83 (1991) 836-838. (301) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 65: AAS 58 (1966) 1087. (302) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 10: AAS 83 (1991) 804-806; Ibid., 13: AAS 83 (1991) 809-810; Ibid., 44: AAS 83 (1991) 848-849. (303) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 34: AAS 83 (1991) 836. (304) Cf Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 64: AAS 58 (1966) 1086. (305) Cf Gn 1,28; Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 34: AAS 58 (1966) 1052-1053; Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 31: AAS 83 (1991) 831-832. (306) Cf 1 Ts 4,11. (307) Cf Gn 3,14-19. (308) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Laborem exercens, 27: AAS 73 (1981) 644-647. (309) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Laborem exercens, 6: AAS 73 (1981) 589-592. (310) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 32: AAS 83 (1991) 832-833; Ibid., 34: AAS 83 (1991) 835-836. (311) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Laborem exercens, 11: AAS 73 (1981) 602-605. (312) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 48: AAS 83 (1991) 852-853. (313) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 37: AAS 83 (1991) 840. (314) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Laborem exercens, 19: AAS 73 (1981) 625-629; Ibid., 22-23: AAS 73 (1981) 634-637. (315) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 48: AAS 83 (1991) 852-854. (316) Cf Lv 19,13; Dt 24,14-15; Gc 5,4. (317) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 67: AAS 58 (1966) 1088-1089. (318) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Laborem exercens, 18: AAS 73 (1981) 622-625. (319) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Sollicitudo rei socialis, 14: AAS 80 (1988) 526-528. (320) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Sollicitudo rei socialis, 9: AAS 80 (1988) 520-521. (321) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Sollicitudo rei socialis, 17: AAS 80 (1988) 532-533; Ibid., 45: AAS 80 (1988) 577-578. (322) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 35: AAS 83 (1991) 836-838. (323) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 28: AAS 83 (1991) 828. (324) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Sollicitudo rei socialis, 16: AAS 80 (1988) 531. (325) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 26: AAS 83 (1991) 824-826. (326) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Sollicitudo rei socialis, 32: AAS 80 (1988) 556-557; Id., Lett. enc. Centesimus annus, 51: AAS 83 (1991) 856-857. (327) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Sollicitudo rei socialis, 47: AAS 80 (1988) 582; cf Ibid., 42: AAS 80 (1988) 572-574. (328) Cf Mt 25,31-36. (329) Cf Lc 4,18. (330) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 57: AAS 83 (1991) 862-863. (331) Cf Lc 6,20-22. (332) Cf Mt 8,20. (333) Cf Mc 12,41-44. (334) Cf Ef 4,28. (335) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 57: AAS 83 (1991) 863. (336) San Giovanni Crisostomo, In Lazarum, concio 2, 6: PG 48, 992. (337) Concilio Vaticano II, Decr. Apostolicam actuositatem, 8: AAS 58 (1966) 845. (338) San Gregorio Magno, Regula pastoralis, 3, 21, 45: SC 382, 394 (PL 77, 87). (339) Cf Is 58,6-7; Eb 13,3. (340) Cf Mt 25,31-46. (341) Cf Tb 4,5-11; Sir 17,18. (342) Cf Mt 6,2-4. (343) Cf 1 Gv 3,17. (344) Congregazione per la Dottrina della Fede, Istr. Libertatis conscientia, 68: AAS 79 (1987) 583. (345) Cf Mt 25,40. (346) P. Hansen, Vita mirabilis [...] venerabilis sororis Rosae de sancta Maria Limensis (Roma 1664) p. 200. (347) Cf Giovanni Paolo II, Lett. enc. Centesimus annus, 29: AAS 83 (1991) 828-830. (348) Cf Lc 16,19-31. (349) Cf Prv 8,7; 2 Sam 7,28. (350) Cf Sal 119,142. (351) Cf Lc 1,50. (352) Cf Sal 119,30. (353) Cf Gv 1,14. (354) Cf Gv 14,6. (355) Cf Gv 12,46. (356) Cf Gv 8,31-32. (357) Cf Gv 17,17. (358) Cf Gv 14,17. (359) Cf Gv 14,26. (360) Concilio Vaticano II, Dich. Dignitatis humanae, 2: AAS 58 (1966) 931. (361) San Tommaso d'Aquino, Summa theologiae, II-II, q. 109, a. 3, ad 1: Ed. Leon. 9, 418. (362) San Tommaso d'Aquino, Summa theologiae, II-II, q. 109, a. 3, c: Ed. Leon. 9, 418. (363) Cf Gv 18,37. (364) Cf Mt 18,16. (365) Concilio Vaticano II, Decr. Ad gentes, 11: AAS 58 (1966) 959. (366) Sant'Ignazio di Antiochia, Epistula ad Romanos, 4, 1: SC 10bis, p. 110 (Funk 1, 256). (367) Sant'Ignazio di Antiochia, Epistula ad Romanos, 6, 1: SC 10bis, p. 114 (Funk 1, 258-260). (368) Martyrium Polycarpi, 14, 2-3: SC 10bis, p. 228 (Funk 1, 330-332). (369) Cf Prv 19,9. (370) Cf Prv 18,5. (371) Cf CIC canone 220. (372) Cf Sir 21,28. (373) Sant'Ignazio di Loyola, Exercitia spiritualia, 22: MHSI 100, 164. (374) Sant'Agostino, De mendacio, 4, 5: CSEL 41, 419 (PL 40, 491). (375) Cf Sir 27,17; Prv 25,9-10. (376) CIC canone 983, § 1. (377) Cf Concilio Vaticano II, Decr. Inter mirifica, 11: AAS 56 (1964) 148-149. (378) Concilio Vaticano II, Decr. Inter mirifica, 5: AAS 56 (1964) 147. (379) Concilio Vaticano II, Decr. Inter mirifica, 8: AAS 56 (1964) 148. (380) Concilio Vaticano II, Decr. Inter mirifica, 12: AAS 56 (1964) 149. (381) Concilio Vaticano II, Decr. Inter mirifica, 12: AAS 56 (1964) 149. (382) Cf Gn 1,26. (383) Cf Sap 7,17. (384) Cf Pio XII, Messaggio radiofonico (24 dicembre 1955): AAS 48 (1956) 26-41; Id., Messaggio radiofonico ai membri della società dei giovani operai cristiani (J.O.C.) (3 settembre 1950): AAS 42 (1950) 639-642. (385) Cf Concilio Vaticano II, Cost. Sacrosanctum Concilium, 122-127: AAS 56 (1964) 130-132. (386) CIC canone 983, § 1. (387) Concilio Vaticano II, Cost. Sacrosanctum Concilium, 122: AAS 56 (1964) 130-131. (388) Cf 1 Gv 2,16. (389) Cf Gal 5,16.17.24; Ef 2,3. (390) Cf Gn 3,11. (391) Cf Concilio di Trento, Sess. 5a, Decretum de peccato originali, canone 5: DS 1515. (392) Giovanni Paolo II, Lett. enc. Dominum et vivificantem, 55: AAS 78 (1986) 877-878. (393) Erma, Pastor 27, 1 (mandatum 2, 1): SC 53, 146 (Funk 1, 70). (394) Cf 1 Ts 4,3-9; 2 Tm 2,22. (395) Cf 1 Ts 4,7; Col 3,5; Ef 4,19. (396) Cf Tt 1,15; 1 Tm 1,3-4; 2 Tm 2,23-26. (397) Sant'Agostino, De fide et Symbolo, 10, 25: CSEL 25, 32 (PL 40, 196). (398) Cf 1 Cor 13,12; 1 Gv 3,2. (399) Cf Rm 12,2; Col 1,10. (400) Sant'Agostino, Confessiones, 6, 11, 20: CCL 27, 87 (PL 32, 729-730). (401) Concilio Vaticano II, Cost. past. Gaudium et spes, 58: AAS 58 (1966) 1079. (402) Cf Mic 2,2. (403) Cf Sap 14,12. (404) Catechismo Romano, 3, 10, 13: ed. P. Rodríguez (Città del Vaticano-Pamplona 1989) p. 518. (405) Catechismo Romano, 3, 10, 23: ed. P. Rodríguez (Città del Vaticano-Pamplona 1989) p. 523. (406) Cf 2 Sam 12,1-4. (407) Cf Gn 4,3-8; 1 Re 21,1-29. (408) San Giovanni Crisostomo, In epistulam II ad Corinthios, homilia 27, 3-4: PG 61, 588. (409) Sant'Agostino, De disciplina christiana, 7, 7: CCL 46, 214 (PL 40, 673); Id., Epistula 108, 3, 8: CSEL 34, 620 (PL 33, 410). (410) San Gregorio Magno, Moralia in Iob, 31, 45, 88: CCL 143b, 1610 (PL 76, 621). (411) San Giovanni Crisostomo, In epistulam ad Romanos, homilia 7, 5: PG 60, 448. (412) Cf Rm 7,7. (413) Cf Rm 7,15. (414) Cf Rm 8,14. (415) Cf Rm 8,27. (416) Cf Lc 14,33. (417) Cf Mc 8,35. (418) Cf Lc 21,4. (419) Concilio Vaticano II, Cost. dogm. Lumen gentium, 42: AAS 57 (1965) 49. (420) Cf Lc 6,20. (421) San Gregorio di Nissa, De beatitudinibus, oratio 1: Gregorii Nysseni opera, ed. W. Jaeger, v. 72 (Leiden 1992) p. 83 (PG 44, 1200). (422) Cf Lc 6,24. (423) Sant'Agostino, De sermone Domini in monte, 1, 1, 3: CCL 35, 4 (PL 34, 1232). (424) Cf Mt 6,25-34. (425) San Gregorio di Nissa, De beatitudinibus, oratio 6: Gregorii Nysseni opera, ed. W. Jaeger, v. 72 (Leiden 1992) p. 138 (PG 44, 1265). (426) Cf Ap 22,17. (427) Sant'Agostino, De civitate Dei, 22, 30: CSEL 402, 665-666 (PL 41, 801-802). (428) Cf Gv 4,14. |